Friday, 17 August 2018

বৰপেটা সত্ৰ, খ্ৰীষ্ট ধৰ্মী, মাজুলীৰ অস্পৃশ্যতা ইত্যাদি।।

-বিনয় কৃষ্ণ তামুলী ফুকন ।

শিৰোনামাটো দেখি নাভাবিৱ যে এই লেখাটো কোনোবা গৱেষক ছাত্ৰৰ গৱেষণা পত্ৰ। নিমাখিত, সাধাৰণ মানুহ এটাৰ বাস্তৱ অভিজ্ঞতাৰ পৰা আহৰণ কৰা কিছু অপ্ৰিয় সত্য। 'সঁচা ক'বা। কিন্তু অপ্ৰিয় সত্য নক'বা।' বোলা কথাষাৰৰ মই পৰী পন্থী।
ক'ম এশবাৰ ক'ম। হাজাৰ বাৰ ক'ম। মহাত্মা গান্ধীয়ে কেৱল এইষাৰ কথা কোৱা নাছিল। ভাৰত বৰিষৰ পৰা অস্পৃশ্যতা নিৰ্মূলৰ বাবে হৰিজন সকলক চুৱ পৰা কৰি থৈ যাব খুজিছিল। নোৱাৰিলে। হৰিজন শব্দটোৰ ঠাইত চাফাই কৰ্মী শব্দৰ প্ৰচলন হ'ল। অসমৰ ডিব্ৰুগড় চহৰত "পৌৰ সভাৰ চাফাই কৰ্মীৰ কলনি বুলি" যিটো  আৱাসীক এলেকা আছে , তাক জন সমাজত আজিও "চুইপাৰ কলনি" বুলিয়েই জনা যায়। লখিমপুৰতো একেই কথা। "মেটৰ পট্টী"। তাতোতকৈয়ো ডাঙৰ কথা অসমত এই অস্পৃশ্যতা অক্ষুন্ন ৰাখিছে মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ আদৰ্শ জীয়াই ৰখা বুলি দাৱী কৰা সত্ৰ সমূহে। সত্ৰ নগৰী মাজুলী কে ধৰি বৰপেটা সত্ৰ, বা অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত সিঁচৰতি হৈ থকা সত্ৰ সমূহতে অস্পৃশ্যতাৰ প্ৰভাৱ আটাইতকৈ বেছি। আজিও সত্ৰৰ গোঁসায়ে কোনো শুদিৰক স্পৰ্শ কৰাৰ নিয়ম নাই। প্ৰত্যেক ধৰ্মৰে এজন গুৰু থাকে। বুদ্ধ ধৰ্মত বুদ্ধ দেৱ, ইছলামত হজৰত মহম্মদ, খ্ৰীষ্টত যিচু ইত্যাদি । কিন্তু শংকৰদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা সত্ৰ সমূহত গোঁসায়েই গুৰু। হ'ব লাগিছিল শংকৰী ধৰ্মৰ প্ৰচাৰক। কিন্তু ৰাজ আতিথ্য, শিষ্যৰ আনুগত্য, দান, দক্ষীণাৰ মোহত নিজকে গুৰু বোলাই আজিও সত্ৰাধিকাৰ সকলে স্বয়ম্ভূ প্ৰভূৰ ৰূপত বিৰাজমান হৈ আছে। মই মাজুলীৰ কেও খন সত্ৰ আঁতিগুৰি মাৰি চাই অহাৰ উপৰি বৰপেটা সত্ৰ, ঢকুৱা খনাৰ শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ ইত্যাদিৰ নীতি নিয়ম স্ব স্বক্ষে প্ৰত্যক্ষ কৰিছোঁ। অস্পৃশ্যতা আজিও সত্ৰ সমূহত বিৰাজমান। গোঁসায়ে আন কূলৰ লোকক স্পৰ্শ নকৰে। এহাত আঁতৰৰ পৰা নিৰ্মালী দিয়ে।

এতিয়া আহোঁ ধৰ্মান্তকৰণ প্ৰসংগলৈ। দিনচেৰেক পূৰ্বে শুনিলো
বৰপেটা সত্ৰৰ ভকত খ্ৰীষ্ট ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত হৈছে। সত্ৰ খনৰ বুঢ়া গোঁসায়ে কাবৌ কৰিছে পুনৰ ঘূৰি আহি শংকৰদেৱৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ। মাজুলীত কেইবাটাও গীৰ্জা স্থাপিত  হ'ল। থলুৱা মিচিং ভাই সকলৰ বহু খ্ৰীষ্টধৰ্মী হ'ল। কাৰ দোষত। মিৰিটো, আহোম টো, ডোম টো, কৈৱৰ্ত টো বুলি কোনে ঘৃণাইছিল? সত্ৰৰ স্বয়ম্ভূ প্ৰভূ ঈশ্বৰ সকলে নহয় জানো? গীৰ্জা লৈ গ'লে কৰমৰ্দন কৰে, আলিংগন কৰে ফাদাৰে। সত্ৰত ঘৃণা কৰে। এহাত ওপৰৰ পৰা নিৰ্মালি দিয়ে। কোন যাব সত্ৰলৈ? বৰপেটা সত্ৰ তাতকৈ এখোপ চাৰ। আজিও মহিলাৰ প্ৰৱেশ নিষিদ্ধ। আৰ্জিলে ফল ভূঞ্জিবে। ভূঞ্জিছে। এতিয়া হামৰাও কাঢ়ি মৰিলে কি হ' ব!?
 শংকৰ দেৱে "কুকুৰ শৃগাল গদৰ্ভৰো আত্মাৰাম।
জানিয়া সবাকো পৰি কৰিবা প্ৰণাম।" বুলি গাঢ়োৰ গোবিন্দ, নগাৰ নৰোত্তম, মুছলমানৰ চান্দসাই কে ধৰি সকলোকে এক কৰি আঁকোৱালি লৈছিল। পৰবৰ্তী সময়ত সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ সকলে কৰিলে কি!?
আহোম ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতা পাই নিজকে ৰজাৰো ওপৰত বুলি ভাবিলে। মাজুলীৰ দক্ষিণপাট সত্ৰত আজিও যিবোৰ ৰজা দিনীয়া কৌটি কৌটি টকীয়া অমূল্য সম্পদ জৰাজীৰ্ণ অন্ধকূপত অৱহেলিত হৈ পৰি আছে দেখিলে বুকু কঁপি উঠে।

"ধিক অসমীয়া মানুহ নহয় অসম শ্মশান নোহে কোনে কয়। "বুলি  চিঞৰি দিবৰ মন যায়।

মই ধাৰ্মিক নহয়। কিন্তু ধৰ্মীয় গোৰামি ও মানি নলওঁ। সময় আছে। অসমক বচাওক।
নুপূঋনাৰ চহৰত

তোৰ চহৰলৈ আহিছিলো নুপূঋনা
তোক বিচাৰি
তই দিয়াৰ কথা আছিল
হৃদয়ৰ ঠিকনা
গোৱাৰ কথা আছিল
প্ৰেমৰ বন্দনা।

আহিছিলো
এখন নৈ
দুটা পাৰঘাট পাৰ হৈ হৈ
ডাৱৰৰ নিচান চাই
নোগোৱা গানৰ সুহুৰি বজাই।

মনত আছানে নুপূঋনা !
আমি বাট হেৰুৱাৰ কথা আছিল
কৃষ্ণচূড়াৰ অৰণ্যত
হেৰাই যোৱাৰ কথা আছিল
হৃদয় অভয়াৰণ্যত।

মই চিনি পাইছিলো তোৰ হৃদয় চহৰৰ প্ৰতিটো গলি
এপাৰ্টমেন্ট
নাম ফলকহীন
যদিও ঠিকনা বিহীন
উৰি আছিল প্ৰেমৰ
তেজ ৰঙা পতাকা
তোৰ ৰাধাচূড়া পদূলিত।

আমি তিতাৰ কথা আছিল
এজাক ভালপোৱাৰ বৰষুণত
উজাই যোৱাৰ কথা আছিল
আকূলতাৰ নৈ খনত।

এটা লং ড্ৰাইভ
আৰু মেহদি হাচানৰ গজল দুপিয়লা ক'ল্ড ক'ফিৰ মাজত
অনন্ত নিৰৱতাৰ সাগৰ
মনত পৰেনে নুপূঋনা ?

নুপূঋনা,
নুপূঋনা..

নাজানো ক'ত শেষ এই যাত্ৰাৰ
কি নাম
কি নাম
এই আকূলতাৰ!!

মই গুছি আহিলে
বে ৰঙী হৈ পৰিবনে তোৰ চহৰ।
স্তব্ধ হৈ পৰিবনে প্ৰহৰ?
উচুপিবি  নে মোৰ সোঁৱৰণত!!

নুপূঋনা,
এৰি থৈ আহিলো তোৰ চহৰ
অতীত হৈ গ'ল সেই  নিৱিড় প্ৰহৰ
ৰৈ গ'ল কোনো অচিনাকি জাহাজ
সাৱটি উদাস বন্দৰ।

নুপূঋনা,
গুচি আহিলো তোৰ চহৰ এৰি
নহ'লে যে বদনামী হৈ পৰিব চহৰ
গলি, বাইলেন
মানুহে ওলিয়াব বু বু বা বা
নুপূঋনাক বদনামী কৰি।
মই ঘূৰি আহিলো।
ঘূৰি।।
বিষাদী বিষাদৰ বৰষুণ জাকত
উটি বুৰি।।

ওভোটনি যাত্ৰা মোৰ
তোৰ পৰা মোলৈ
নাই নুপূঋনা
এই যাত্ৰা
আত্মাৰ পৰা আত্মালৈ
স্মৃতিৰ সেউজী পাতৰ পৰা
অনুভৱৰ মূললৈ।
                     

Thursday, 16 August 2018

মৌন মুক স্তব্ধ অন্ধ
বন্ধ বন্ধ বন্ধ
দ্বন্দ্ব দ্বন্দ্ব
হৃদয় দুৱাৰ আজি বন্ধ।

ভুল ভুল, হুল হুল
আকূল আকূল আকূল
পাগল পাগল
প্ৰতিটো প্ৰহৰ, উশাহ কাতৰ
নিস্তব্ধতাতো বহু কোলাহল।

কঠিন কঠিন
পাথৰ পাথৰ
আকাল আকাল
মৰমী মাতৰ
সমাধি সমাধি
সৰাফুল যেন সপোনৰ।

আকাশ জঠৰ
ডাৱৰ নিথৰ
নিশাবোৰ হ'ল উজাগৰ
জীৱন যুঁজৰ অনন্ত ভাগৰ
সুখৰ নহয় শোকৰ সাগৰ
শামুকৰ খোলা যেন মন
ত্যক্ত, বৰ্জিত উপকূলৰ।

মৃত মৃত, সময় আহত
কূটিল জটিল কাল অনাগত
মৃত কায়া, নাই ছাঁয়া
সেউজী সেউজী পাতৰ।

মৌন মুক স্তব্ধ অন্ধ
বন্ধ বন্ধ বন্ধ
দ্বন্দ্ব দ্বন্দ্ব
হৃদয় দুৱাৰ আজি বন্ধ।
        
অমৃত্যু

জীৱনৰ বাট।
 জটিল
কূটিল
মৃত্যুৰ বাট মসৃণ
ৰাখি যাব যি সময় বালিত
খোজৰ চিন
দূৰ্ভিক্ষ, দূৰ্দিন
ইপাৰতে শেষ
নাজানো সিপাৰ
মৃত্যুত মাথো নহয় শেষ
সৰা ফুলৰ সৌৰভেও
পুলকিত কৰে মন
সৰিলেই মাথো নহয় শেষ।

Wednesday, 4 July 2018

শেষ দৃশ্য
- বিনয় কৃষ্ণ তামুলী ফুকন ।
বেৰত ঢেপেলা মুখীয়া মানুহজনৰ ফটোখন ওলমি আছে। বিষ্ণু ৰাভা তেওঁৰ নাম। ফটোখনৰ ফ্ৰেমটো ঘূণ পোকে খাইছে হ'ব পাই। য'তে ফটোখন ওলমি আছে তাৰ তলতে একেবাৰে মিহি ঘূৰণীয়া, চুজিৰ দৰে গুৰি, গুৰি অলপ পৰি থাকে। এনেকৈয়ে গুৰি গুৰি বোৰ সদায় সৰি থাকিলে এদিন ফটোখন সৰি পৰিব। হয়তু ফটোখন বন্ধাই থোৱা গ্লাছ খনো ভাগি থান বান হ'ব। ফ্ৰেমৰ পৰা ওলাইপৰা ফটোখন অ'ত ত'ত পৰি এদিন উঁৱলি যাব। ঠিক শশাংক ফুকনৰ দৰে।এৰা ফ্ৰেমৰ পৰা বাহিৰ হৈ গৈছে শশাংক ফুকন। লাহে লাহে উঁৱলি গৈছে তেওঁৰ জীৱন। ঘৰটো সাৰি সাৰি কথাবোৰ ভাবিলে শশাংক ফুকনে। পত্নী শয্যাশায়ী হোৱাৰে পৰা ঘৰ সৰা, বাচনধোলৱা, পত্নী মধুমিতাৰ আল পৈচান ধৰা এই আটাইবোৰ ফুকনে নিজেই কৰি আহিছে। গুৰি গুৰিবোৰ ফুল ঝাৰু ডালেৰে জাৱৰ পেলোৱা খনত উঠাই ফুকনে দীঘল হুমুনিয়াহ এটা পেলালে। 
-শুনাছোন।
বিচনাত পৰি থকা পত্নীৰ দূৰ্বল আহ্বানত হাতৰ কাম তাতে পেলাই ফুকন মধুমিতাৰ বিচনাৰ কাষ পালেহি।
-মোক অলপ আওজাই দিয়াচোন। একে কাটিয়ে পৰি থাকি এফাল জঠৰ হৈ গৈছে। ফুকনে গাৰু এটা দি পক্ষাঘাত আক্ৰান্ত পত্নীক বেৰত হেলান দি বহুৱাই দিলে।
-অলপ গৰম পানী দিবা?
একেই দূৰ্বল কণ্ঠৰে মধুমতীতাই ক'লে। ফুকন পাক ঘৰলৈ গৈ গেছৰ চুলাটোত পানীৰ চচপেনটো বহাই দি জুইশলাটো মাৰিলে। লাইটাৰটো কাহানিবাই বেয়া হ'ল। আনিব পৰা নাই। পত্নীৰ দৰৱৰ বাবেই পইছা নুজোৰে। লাইটাৰ এটা কিনাটো ফুকনৰ বাবে এই সময়ত বিলাসীতাহে হ'ব বুলি ভাবি জুইশলাৰেই কাম চলাই আছে। তিনিটা জুইশলা কাঠি মাৰিলে। নাই গেছটো জ্বলা নাই। চিলিণ্ডাৰটো জোঁকাৰি চাৰি নম্বৰ কাঠিটো মাৰিলে। নাই নজ্বলিল। গেছ নাই। অগত্যা ঘৰৰ পিছ ফালে থকা চালিখন পালেগৈ ফুকন। তাতে জুইৰ চৌকা এটা আছে। হস্কিলে-মস্কিলে, গেছ নহ'লে তাতে কাম চলাই। নাই। তাতো খৰি নাই। ঠাণ্ডা পানী এগিলাচকে পত্নীৰ হাতত তুলি দিলেহি ফুকনে।
         এসময়ত মঞ্চ, পৰ্দাত দপদপাই থকা শশাংক ফুকনৰ লগত সেই সময়ত আলধৰা মানুহেই আছিল কেইবাটাও। তাৰকা শিল্পী আছিল। যিবোৰ চিনেমাত ফুকন আছিল সেইবোৰ একেৰাহে কেইবা সপ্তাহ চলিছিল। হিট মাৰিছিল বক্স অফিচত। থিয়েটাৰ বোৰৰ দুটাকৈ দৰ্শনী হৈছিল। শ্বোৰ শেষত অনুৰাগীৰ ভীৰ লাগিছিল গ্ৰীণ ৰূমত। এনেকুৱা কোনেবা এটা শ্বোৰ শেষত অটোগ্ৰাফ ল'বলৈ অহা ছোৱালী এজনীৰে নাম আছিল মধুমিতা। পুৰনি বহু ছবি চিনেমাৰ ৰীলৰ দৰেই এখন এখন কৈ পাৰ হৈ গৈছে ফুকনৰ মনৰ চকুৰে। আৰু এই মূহুৰ্তত হাতৰ ঠাণ্ডা পানীৰ গিলাচটোত সৰি পৰিছে দুটোপাল তপত চকুপানী।

ক্লজ আপ, মিড শ্বট, লং শ্বট...
আৰু ক্ৰমশঃ ফ্ৰেমৰ পৰা বাহিৰ হৈ গৈছে শশাংক ফুকন।

ক্লজ আপত শশাংক ফুকনঃ
উজ্বল মুখ। চকুত আনন্দ। আন এটা ফ্ৰেমত এটা দেৱ শিশুৰ হাঁহি থকা মুখ। ফুকনে আনন্দতে গুণ গুণাইছে
"জ্যোতিক শিৰত তুলি
যাওঁ মই নতুন দিগন্ত লৈ
হাঁহি মুখে...
সময়ৰ অগ্ৰগতিৰ পক্ষী ৰাজত উঠি..।"

মিদ শ্বটঃ ফ্ৰেমত তিনিটা চৰিত্ৰ। শশাংক ফুকন, মধুমিতা, ১৮ বছৰীয়া ল'ৰা এটা সময় ফুকন। সময়ৰ পিঠিত এটা বেগ, শশাংকৰ হাতত গাড়ীৰ চাবি, মধুমিতা "অফ বডি" ৰ ভংগিমাত। হাত ডাঙি সময়ক বিদায় দিছে।

       সময় গ'ল গৈ । সি উচ্চতৰ মাধ্যমিকত উত্তীৰ্ণ হৈছে। প্ৰথম বিভাগেই নহয়। ডিষ্টিংচন সহ। উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে সি আজি ঘৰ এৰিলে। মধুমিতা উচুপি উচুপি বাৰান্দাৰ আৰ্ম বেঞ্চ খনতে বহি পৰিল।
কে.. ৰে.. ৰে.. ঘেঁউচচচ.... গোঁ.. ওঁ.. গোঁ... পেট্ৰলৰ গোন্ধ এটা চৌহদত এৰি শশাংকৰ গাড়ীত উঠি গুছি গ'ল সময়।
আকৌ মিদ শ্বটঃ
এইবাৰ চাৰিখন মুখ। শশাংক, মধুমিতা, সময় আৰু সাক্ষী। পঁয়ত্ৰিছ বছৰীয়া সময়ৰ লগত পত্নী সাক্ষী আহিছে। শশাংকৰ ঘৰলৈ। সেই যে সি উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে গুছি গৈছিল। তাৰ পাছত আৰু ঘৰত থাকিবলৈ নাপালেই। চাকৰি পালে সি। বিদেশত। পাছৰ খিনি হিন্দী চিনেমা বোৰৰ দৰেই গতানুগতিক। লগত পঢ়া ধনীৰ দুলালী এজনীক বিয়া পাতিলে সময়ে। নাম সাক্ষী। দুয়োৰে একে বিভাগতে চাকৰি।একে ঠাইতে। ঘৰলৈ। মানে শশাংকৰ ঘৰলৈ বিহুৱে, সংক্ৰান্তিয়ে আহে। পিছলৈ বছেৰেকীয়াৰ সলনি দুই তিনি বছৰৰ মূৰত অহা কৰিবলৈ ল'লে। আৰু এইবাৰ আহিছে সম্পূৰ্ণ ছয় বছৰৰ মূৰত।

-তহঁতে নাতি এটাৰ কথা ভৱাই নাই?
সাক্ষীৰ মুখলৈ চাই মধুমিতাই ক'লে।
-নাই মা। নিজাকৈ ফ্লেট এটা কিনি লওঁ। বিদেশত
কোৱাটাৰত থাকি ল'ৰা ছোৱালী তুলিবলৈ দিগদাৰ।
সাক্ষীৰ মুখৰ কথা কাঢ়ি নি সময়ে ক'লে।

      মধুমিতাই ক'ব খোজিছিল নাৰীৰ মাতৃত্বৰ সময় থাকে। সকলো বস্তু সকলো সময়তে বিচাৰিলে নাপায়। নক'লে মধুমিতাই। শিক্ষিতা বোৱাৰী। জানে সিহঁতে সৱ। নিজৰ সিদ্ধান্ত নিজেই ল'ব। আজিকালি ফিগাৰ বেয়া হ'ব বুলি সন্তানক দুগ্ধপান নকৰোৱা বোৱাৰীৰ কথাও শুনিছে মধুমিতাই। এইবোৰ নাৰীয়ে নুবুজে মাতৃত্বৰ আনন্দ কি।
      শশাংক? সিটো একো নকয়। বুকুৰ সমষ্ট দি পুতেকক মানুহ কৰিবলৈ যত্ন কৰিছিল। নাই সময় যি হাতৰ পৰা ওলাই গ'ল, আৰু ঘূৰি নাহিল।একো নকয় শশাংকই।ভাবিবলৈ বাদ দিলে সি। শিল্পী মানুহ সি। কোনো ভবিষ্য নিধি নাছিল, পেন্সন নাই তাৰ। ভ্ৰাম্যমাণৰ পৰা অৱসৰ ল'লে দুবছৰ আগতে। মাজে মাজে টি ভি চিৰিয়েলত সফল দেউতাক, আদৰ্শ শিক্ষক, মৰমীয়াল শহুৰ আদিৰ সৰু সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি। যি দুপইচা পাই তাৰে চলি আছে সিহঁত।

আকৌ ক্লজ আপঃফ্ৰেমত মধুমিতাৰ মুখ।বাওঁ ফালে অলপ বেঁকা হৈ পৰিছে। মুখেৰে লেলাৱতী বৈ আছে। চকুত পানী।
      পক্ষাঘাটত আক্ৰান্ত হ'ল মধুমিতা। বিচনা খনেই লগৰীয়া। বয়সে গৰকা শশাংকৰ চুলিত ৰূপালী ৰং। টিভি ছিৰিয়েলৰ প্ৰযোজক বোৰেও নামাতে আজিকালি। মতা হ'লে মেকআপ নকৰাকৈয়ে এজন সফল বৃদ্ধ দেউতাৰ ভাও দিব পাৰিলে হেতেন শশাংকই।

লং শ্বটত শশাংক ফুকনঃফ্ৰেমত শশাংক ফুকনৰ ঘৰ। চোতালত মানুহৰ জুম। বগা কাপোৰেৰে ঢকা এটা মৃতদেহ।
ঝুম ইনত - শশাংক ফুকনৰ ভাৱ লেখহীন মুখ।
ঝুম আউট - 
শশাংকৰ পিন্ধনত ধূতি।কেইজন মানে বাঁহৰ চাৰি সাজিছে। দুজন মানে শটো চাঙিত তুলিছে। শশাংক ঘৰৰ ভিতৰলৈ সুমাই গৈছে।

ক্লজ আপত শশাংকঃ
ভাৱ লেখহীন মুখ। বুকুত গাৰু এটা লৈ পৰি আছে।
মিড শ্বটঃ
মধুমিতাৰ খালি বিচনা। ঢাৰীয়ে-পাতিয়ে ৰাইজে লৈ গ'ল। ধেপেলা মুখীয়া ফটোখন মজিয়াত পৰি থান বান কৈ ভাগি থাকিল। ফ্ৰেমৰ বাহিৰ হৈ যোৱা ফটোখন সাৱটি শশাংক মজিয়াত বহি পৰিল । বুকুত যেন এসোপা তেজৰ কণিকাই ভীৰ লগালে । বুকুখনত হেঁচি ধৰিলে তেওঁ। তেজৰ কণিকাবোৰৰ তীব্ৰ গতি তেওঁ চম্ভালিব নোৱাৰিলে । অস্ফূট আৰ্তনাদ কৰি মজিয়াত বাগৰি পৰিল শশাংক । বুকুত তেওঁলোকৰ যুৰীয়া ফটোখন। কোনোবা এজনে শশাংকৰ নিথৰ দেহটো বগা কাপোৰ এখনেৰে ঢাকি দিলে। যেন চিনেমাৰ শেষত বগা পৰ্দাখন সমুখৰ শাৰী শাৰী চকী বোৰলৈ চাই ৰৈ ৰ'ল ।
(সমাপ্ত)
২, ৩,৪ জুলাই ২০১৮

Sunday, 1 July 2018

ই-প্ৰেম
- বিকৃতাফু

"অ বিদেশী বন্ধু দূৰ্ভগীয়া...," স্মাৰ্ট ফ'নটোত সি নিজৰ পছন্দমতে লগাই থোৱা ৰিং টনটো বাজি উঠিল। স্ক্ৰীনত জিলিকি উঠা নম্বৰটোৰ বাবেই সি যোৱা আঠচল্লিশ ঘন্টা গভীৰ উৎকণ্ঠাৰে পাৰ কৰিছে। এই মূহুৰ্তত সি ফ'নটো ৰিচিভ কৰিবনে নকৰে ঠিৰাং কৰিব পৰা নাই। নাই নকৰে। ইমান অহংকাৰ তাইৰ। বিগত দুটা দিনত তাৰ এটা খবৰ ল'বলৈও আহৰি নোলাল তাইৰ। কথা খিনি ভাবি থাকোঁতেই ৰিং কৰি কৰি ফ'নটো বন্ধ হৈ গ'ল। তাইক চাগে কম্পিউটাৰাইজ কণ্ঠ এটাই ক'লে "আপ যিচ ব্যক্তিক' ফোন কৰানা চাহতে হেঁ ৱ ইচ ৱক্ত আপ কি কল লে নে কে লিয়ে তৈয়াৰ নেহী হে।
হয়। সি সঁচাকৈয়ে প্ৰস্তুত নাছিল। ভাবিছিল আঠচল্লিশ ঘন্টাৰ আগতে কৰা তাইৰ ফোনটোৱেই সিহঁতৰ দীঘলীয়া প্ৰণয় কালৰ শেষ ফোন কল আছিল।
ছেঃ কিয় নধৰিলে সি ফোনটো। তায়ো কৰা নাই। সিও সৰু হৈ দিবলৈ
বেয়া পাইছে।

টিং। মেচেঞ্জাৰটোৱে মৃদু শব্দ এটা কৰি উঠিল।
তাইৰ হাঁহি থকা প্ৰফাইল পিকচাৰ খন ঘূৰণীয়াকৈ জিলিকি উঠিল। জোন যেন লাগিছে। অলপ পৰ সেই হাঁহি থকা জোনটো চাই সি মেছেজ টো খুলিলে।
-ফোন কৰিছিলো। নধৰিলা। ব্যস্ত আছিলা চাগে।
ধুৰ তাৰ টিকিচ কৈ খং এচাটি উজাই আহিল।
তই ব্যস্ত নে মই। চাল্লা পুৰা দুদিন খবৰ নল'লি।
ইমান ঘমন্দি তোৰ।
-মৰিলো। মই মৰি গ'লো তোমাৰ বাবে।
ভাৱনাত তই বুলিলেও মুখেৰে তাইক তই বুলিব নোৱাৰে সি।
নাই সিফালৰ পৰা একো উত্তৰ নাহিল। ছেঃ ফোনটো ৰিচিভ কৰা হ'লেই ভাল আছিল। আকৌ বা কৰে নে নকৰে।

অমৰেন্দ্ৰ তাৰ নাম। তাই জনীৰ নাম বন্যা। এদিন তাই কথাই কথাই কৈছিল তাক তাই অবন্য বুলি মাতিব। অমৰেন্দ্ৰ যোগ বন্যা "অবন্য" । মানি লৈছিল সি।
এইবোৰ প্ৰায় দুবছৰ মান আগৰ কথা।

ফেচবুকলৈ আহি থকা অজস্ৰ বন্ধুত্বৰ প্ৰস্তাবৰ পৰা এই বন্যা দত্ত নামৰ ছোৱালী জনীৰ অনুৰোধত সঁহাৰি জনাইছিল অমৰেন্দ্ৰই।
অমৰেন্দ্ৰ লিখা মেলা কৰা মানুহ। তাইৰ প্ৰফাইলটো চায়েই বুজি উঠিছিল সি এইজনীও তাইৰ দৰে আৱেগিক ছোৱালী। "ৰামধেনুৰ ৰঙেৰে জীৱন বুলাই ৰ'দৰ দেশলৈ যাম"
আসঃ প্ৰফাইলত লিখা প্ৰত্যয় ভৰা বাক্যটোত ভোল গৈছিল সি। কোনো দিন তাইৰ ইনবক্স টুকুৰিয়াই চোৱা নাছিল অমৰেন্দ্ৰই। লাহে লাহে যেন তাৰ লেখাবোৰৰ ক'ৰবাত তাই সাঙোৰ খাই পৰিছিল। তায়ো বুজি উঠিছিল চাগে। আৱেগ ভৰা মন্তব্যৰে ওপচাই দিছিল তাৰ পষ্ট। আৰু সেই হালধীয়া শাৰী পিন্ধা
প্ৰফাইল ছবি খন। তাত যাদু আছিল। চকুত আকুলতা আছিল। ক্ৰমান্বয়ে ওচৰ চাপি গৈছিল সিহঁত।

হেল্ল অবন্য দৰৱ খালা নে? প্ৰেছাৰ কিমান আজি? খোৱাৰ আগত চুগাৰৰ টেবলেট ল'বলৈ নাপাহৰিবা।
হেল্ল বন্যা। ডিউটিত নে? গৰম কিমান তাত? পানী খাবা সৰহ কৈ। তোমাৰ
প্ৰস্ৰাৱৰ সমস্যাটোৰ বাবে কষ্ট পাবা নহ'লে।

সৰু সৰু কথাবোৰ জনা হৈ পৰিছিল পৰস্পৰে। মৰম আব্দাৰ ভৰা মধুৰ সময়। অমৰেন্দ্ৰই পাছত জানিছিল তাই দুটি সন্তানৰ মাক । দৃষ্টিবন্যা, আৰু কুসুমন । দৃষ্টি দহ বছৰীয়া। কুসুমনৰ চাৰি বছৰ। অাৰু অমৰেন্দ্ৰ। সিওতো বিবাহিত। পত্নী সুনয়না আৰু কন্যা কুমলীয়াৰ স'তে তাৰ সুখৰ সংসাৰ। তথাপিও সি যেন প্ৰেমত পৰি গ'ল বন্যাৰ। এৰা

জয় বা পৰাজয়
সময় অসময়
কপালত জিলিকাই
প্ৰেম নাহে
প্ৰেমে সময় নুবুজে
(প্ৰেমে) বয়স যে আৰু নুবুজে।।
ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতটোৰ কথাই যেন সত্য।

-শুনা এটা সহায় কৰি দিবা?
প্ৰথম বাৰৰ বাবে বন্যাই মেচেজ কৰিছে।
-কোৱা।
-এটা সহায় কৰি দিবা?
-ওঁ কোৱা। তুমি ধুনীয়া লেখা। মই পঢ়ো তোমাৰ পষ্ট। গল্প, কবিতা ।
-ওঁ। জানো কি লিখোঁ নিজেই নাজানো।
-কিয় নিজৰ ওপৰত বিশ্বাস নাই?
-নাজানো। ভবাই নাই। আজি ভাবিম।
কথাবোৰ এনেকৈয়ে আগবাঢ়িছিল। ফোন নম্বৰৰ বিনিময় হৈছিল।
কি সহায় কৰাৰ কথা কৈছিল বন্যাই? ক'বলৈ থাকিয়েই গ'ল।

দুয়ো ক্ৰমশঃ লুটিয়াই গৈছিল জীৱনৰ ইতিহাসৰ পাত, মেলি ধৰিছিল ডায়েৰী। একো গোপন নাছিল। হয় সিহঁতৰ প্ৰেম হৈছিল। শৰীৰ নাছিল তাত। লগেই পোৱা নাছিল শাৰিৰীকে দুয়ো। অমৰেন্দ্ৰই ভাবিছিল
"কোনে কয় প্ৰেমক স্পৰ্শৰ প্ৰয়োজন?"
সিহঁতৰ আত্মাই স্পৰ্শ কৰি গৈছিল পৰস্পৰক।

-কি কওঁ…ভাবৰ বুৰবুৰণি অলেখ । প্ৰেমৰ নে আন কথা পাতো । মই তোমাক নাপালে থাকিব নোৱাৰো বুলি কব পৰা দিনবোৰ পাৰ হৈ আহিছো । অত্যন্ত স্বাভিমানী হোৱা হেতুকে কিছুমান দাবী অতি ওচৰৰ জনৰ ওচৰতো নকৰো । কিছুমান অভিমান সমাধিস্থ কৰাৰ প্ৰচেষ্টা কৰিছো । মৰম পালেই গলি যাওঁ। সেই গলি যোৱা সত্তাটোকেই পুনৰাই দুগুণ কাঠিন্যৰে গঢ় দি লওঁ, যেতিয়া দেখো, সেই মৰমত ক'ৰবাত কিবা এটা বাকী ৰৈ গৈছে ।
ভয় লাগে জানা ? এই ভয়েই মোক আবেগিক সম্পৰ্কবোৰৰ পৰা এমাইল দূৰত অৱস্থান কৰায় । এদিন কৈছিলো বৈৰাগিনী মই । একো দাবী নোহোৱাকৈ জী আছো । কিন্তু কোনোবাহীনতাত ভোগোঁ প্ৰায়ে । সমস্যাবোৰৰ লগত যেতিয়া অকলে যুঁজি থাকো, দেউতাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰো বাৰুকৈ । ঘৰৰ সৰু ছোৱালী আছিলো । কিন্তু বয়সতকৈ ডাঙৰ ডাঙৰ কথাত যুঁজিছো । এই প্ৰথম কোনোবাই মোক সৰু ছোৱালীৰ দৰে আচৰণ কৰিছে ।
চকুপানী ওলাইছে অ । লিখিব পৰা নাই । তুমি মোৰ হয় কোন ? মোৰ প্ৰতিটো অনুভৱ, তোমাৰ কাষত টুকিবলৈ তুমি মোৰ হয়নো কোন ? সেই নিগাজী পামৰ বাসিন্দা ? ওহো নহয়,তোমাৰ অট্টালিকাৰ ৰাণী । ঊফ ! শেষ ক'ত ইয়াৰ ? তাজমহলত নে ? নাঃ ইমান আশা নকৰো । মৃত্যুৰ সময়লৈকে হাতখন ধৰি থাকিবা, এই প্ৰতিশ্ৰুতি দিলেই মই ধন্য । এই সম্পৰ্কৰ কোনো নাম নাই । নালাগে ।
বন্যাই লিখিছিল।
-নালাগে একো নাম এই সম্পৰ্কৰ ৷ যদি মই আগত মৰোঁ? আমি যৌনৱ পাৰ কৰি আহিলোঁ ৷ প্ৰেমৰ সংজ্ঞা বেলেগ আমাৰ বাবে ৷
কথা দিলো ৷ মই কোন মই নিজেও নাজানো ৷ মই মাথো জানো মই তোমাক ভাল পাই পেলালোঁ, ক'ব নোৱাৰাকৈ ৷ প্ৰতিদান একো দিব নালাগে ৷ বুকুত থাকা ৷ বচ ৷ শেষ উশাহটোলৈকে ৰাখিম বুকুত ৷ যদি মৰণৰ সিপাৰে এখন দেশ আছে তাতো লগপাম বন্যা।
অমৰেন্দ্ৰই ক'ব নোৱাৰাকৈ টাইপ কৰি গৈছিল।
অমৰেন্দ্ৰই বিচনাখনত হেলান দি হেডফোনত
পাপনৰ গীত এটা শুনি আছিল। উজায়ে যা নৈ
বেলিটিক ক গৈ নীলিমা মোৰ ধূসৰ
..... কি মলিন পোচাকে হাঁহে ঐ আৱৰি উকা মন..
এৰা হেজাৰ দামী পোছাকেৰে নিজক ঢাকিলেও উকা মনটো কিহেৰে ঢাকিব পাৰি?
যোৱা আঠচল্লিশ ঘন্টাৰ
নিৰৱতাই যেন উকা কৰি পেলাইছে অমৰেন্দ্ৰৰ মন।
-হেৰা, ভাত নোখোৱাকৈয়ে শুৱা নেকি? সুনয়নাৰ মাতত তাৰ তন্ময়তা ভাগিল।
-হুঁ..
বাঢ়া।
-অথনিৰে পৰা ভাত বাঢ়ি চিঞৰি আছোঁ। তুমিহে কাণত সেইডাল লগাই টোপনিয়াই আছা।
-নাই। গান শুনি আছো।
ব'লনা। গৈ আছো।
-উঠা।
এক প্ৰকাৰ সুনয়নাই টানি উঠাই লৈ গ'ল অমৰেন্দ্ৰক।
আসঃ ইমান মৰম। ইমান আৱদাৰ। তথাপি কিয়?
কিয় নাই সি তাইৰ কাষত। কোনোদিন নেদেখা নাৰী এগৰাকীৰ চিন্তাত মগন??
আচলতে ক'ৰবাত ফাঁক এটাৰ সৃষ্টি হৈছে। শৰীৰৰ প্ৰয়োজনীয়তাকণ, মৰম, আবাদাৰৰতে যেন সীমাবদ্ধ নহয় বৈবাহিক জীৱন। সকলো থকাৰ পাছতো ক'ৰবাত যেন কিবা এটা শূন্যতা। হয়তু সেইবাবেই কৌতুক, ৰগৰ, কাৰ্টুন বোৰত পতী-পত্নীৰ চৰিত্ৰ দুটা ব্যংগাত্মক হ'লেও পৰস্পৰৰ বিৰোধী চৰিত্ৰ ৰূপে তুলি ধৰা হয়। আচলতে প্ৰতিজন পুৰুষৰ মনত লুকাই থকা শূন্যতাৰ প্ৰতীক এয়া। পুৰুষ বুলি ক'লে ভুল হ'ব। নাৰীৰো থাকে এই শূন্যতা। বন্যাই প্ৰকাশ কৰিছে, সুনয়নাই কৰা নাই। হয়তু কৰিছে তাৰ অলক্ষিতে কাৰোবাৰ ওচৰত।
-এই কি হ'ল অ', একদম দেৱদাস দেৱদাস ভাৱ দি আছা যে। খোৱা সোণকালে। মই কাঁহী-বাটি ধুই আজৰি হ'ব লাগে। কাইলৈৰ পৰা কুমলীয়াৰ পৰীক্ষা। ৰাতিপুৱা সোনকালে উঠি তাইকো চাই দিব লাগে।
এৰা। সুনয়না পুৰা সাংসাৰিক হৈ গৈছে। প্ৰেক্টিকেল হৈ গৈছে। প্ৰেম, ৰোমাঞ্চ এইবোৰ এতিয়া তাইৰ বাবে বাজে কথা। কোনোবাটো নিশা অমৰেন্দ্ৰই প্ৰয়োজনত তাইক গাৰ কাষলৈ টানি আনিছে, তাই নিজকে নিৰ্জীৱ পুতলাৰ দৰে অৰ্পন কৰিছে..।
নাই কথাবোৰ অমৰেন্দ্ৰৰ ভাল নালাগে। হয়তু এই ভাল নলগাখিনিৰ নাম ফাঁক। শূন্যতা। আৰু বন্যা? বন্যাওতো সুখী নহয়। অৱশ্যে সি এই বিষয়ে সিমান খুঁচৰা নাই । ধৰিহে লৈছে। নহ'লে এজন সুঠাম স্বামী থকাৰ পাছতো তাই কিয় সুমাই আহিল তাৰ বুকুৰ জপনা ঠেলি।

নিশা দুপৰ হ'ল । নাই। না তাইৰ ফোন আহিল না মেচেজ। অনলাইনতো নাই তাই।
ফোন লগালে সি। চুইচ অফ। আন এটা নম্বৰ নট ৰিচেবল।
ছেঃ কিবা বিপদত পৰিল নেকি তাই?

"আমাৰ গৃহৰ নতুন অতিথি।"
এটা দেৱ শিশুৰ ফটো। কাষত বন্যা। হাতত চেলাইন ।
কাষত এজন পুৰুষ। হয়তু তাইৰ স্বামী।
-ফেচ বুকত বন্যাৰ আপডেট। দুটা সন্তান থকাৰ পাছতো তৃতীয় এটা সন্তান। পাগল হৈ গ'ল অমৰেন্দ্ৰ। তাকতো কোনোদিন কোৱা নাছিল তাই।

-টিং। মেছেজ। একেই হালধীয়া জোন। খুলি দিলে সি।

-অবন্য, তুমি খুউৱ কষ্ট পাই আছা ন? কি হ'ল জানা? সিদিনা অফিচলৈ যাওঁতে পথৰ কাষত এটা
কাগজৰ বাকচ পৰি থকা দেখিলো। লগত এৱোঁ আছিল। নামি গৈ বাকচটো চালো। কি আছিল জানা। এজনী দেৱ কন্যা। খবৰটো দিবলৈ তোমালৈ ফোন কৰিছিলো। তুমি নধৰিলা। আমি চিনাকি নাৰ্চিং হম এখনত সুমাই দিলো। মাতৃ সত্বাটো সাৰ পাই উঠিল। অলপ নাটক কৰিলো। পৃথিৱী খনক ঠগিবৰ বাবে।
মই তাইক মানুহ কৰিম। তিনিটা সন্তান হ'লে চৰকাৰী সুবিধা খিনি নাপাম। নালাগে। কিন্তু তোমাক পাম। কাৰণ তাইৰ নাম ৰাখিছো "অবন্যা"। ধৰিলোৱা তুমি তাইৰ দেউতাক। ফটোত চেলাইন লৈ থকা দেখি ভয় নাখাবা। সেইটো খোঁচা নাই। এনেয়ে প্লাষ্টাৰ লগাই থোৱা আছে। ফটো উঠিবৰ বাবে।

(সমাপ্ত)
৩০ জুন ১জুলাই ২০১৮

Thursday, 3 May 2018

মৰা মানুহৰ দেশ

বুৰঞ্জীৰ পাতত ডুৱ যাব ধৰা
এখন দেশ ৷
ইতিহাস হ'ব খোজা এটা জাতি
এৰি দি মাটি
এৰি দি ভেটি
এৰি দি পুলিন -পুথাওৰ সমাধি
অথবা ৰংগভূমি
মাৰিছে দীঘল হামি
এক অনন্ত শয়নৰ প্ৰস্তুতিত ৷
কণ্ঠ ৰূদ্ধ প্ৰতিবাদৰ
মৰা শৰ দৰে নিৰুদ্দেগ
এখন মৰা মানুহৰ দেশ ৷

যাওক দেশ
যাওক মাটি
যাওক ভেটি
সাত পাতালৰ
অতলত পৰি ৰওক জাতি
কাৰ কি ক্ষতি ?

ঘটিব লাগে ধন
গোটাব লাগে মান
বনাব লাগে সন্তান
গঢ়িব লাগে ঐশ্বৰ্য্যৰ পাহাৰ
লাগিলে সেই পাহাৰ তলত
পোত যাওক
সাতামপুৰুষীয়া গৰ্ব
স্বদেশ- স্বজাতিৰ অহংকাৰ ৷

এখন মৰা মানুহৰ দেশ
পিন্ধি প্ৰগতিৰ ভেশ
গাই গোটে পেটে ভঁৰাল
সাজি যায় অহৰ্নিশ
এখন মৰা মানুহৰ দেশ
শ শ প্ৰজা শ হৈ নতশিৰ
নোহে , নোপজে আৰু বীৰ
আত্মকেন্দ্ৰিকতাৰ
তপত মৰুৱে গ্ৰাস কৰি আনে ক্ৰমে
এখন নিলাজ মানুহৰ দেশ ৷

বৰপেটা সত্ৰ, খ্ৰীষ্ট ধৰ্মী, মাজুলীৰ অস্পৃশ্যতা ইত্যাদি।। -বিনয় কৃষ্ণ তামুলী ফুকন । শিৰোনামাটো দেখি নাভাবিৱ যে এই লেখাটো কোনোবা গৱেষক ছা...